مقدمه ای بر حفاري
كندن چاه و رسيدن به هدف مورد نظر را حفاري مي گويند حفاري يكي از كارهاي پيچيده و گران و طاقت فرسا وتخصصي در صنعت نفت بشمار مي رود. هر كاري كه ما قبل از حفاري انجام داده باشيم در صورتي كه عمل حفاري بدرستي انجام نگيرد بي فايده است.
بنابراين به حفاري خيلي اهميت مي دهند قبل از حفاري ما فقط با تخيل و فرضيات مختلف لايه ها و عمق ها را تعيين مي كنيم ولي در حفاري واقعاً به اينها مي رسيم زمين شناس، مهندس راه و ساختمان، حفار و … همه دست به دست هم مي دهند تا حفاري به طور مداوم انجام شود. چون هزينه دكل و لوازم حفاري خيلي گران است.بنابراين حفاري در سه نوبت و بطور 24 ساعته انجام مي گيرد.
تعيين محل حفاري نيز مهم است مثلاً فاصله آن از مناطق مسكوني، چاههاي مجاور، مسكوني فشار قوي برق و ….. كه اينها همه تخصصي و مخصوص به خود را دارند بعد از تعيين محل مهندس راه و ساختمان اقدام به نصب كردن وسايل مورد نياز، اتاق ها، جاده و … مي كند سپس دكل به منطقه آورده مي شود و عمل بطور 24 ساعته انجام مي شود.
عمل حفاری بوسیله دکل صورت میگیرد . این دکل ابتدا بصورت جدا از هم به محل آورده میشود . سپس آن را در محل سر هم کرده و آمده حفاری میکنند . دکل و وسایل حفاری بصورت کرایه ای و گران قیمت می باشند بنابراین عمل حفاری بصورت 24 ساعته انجام میگیرد .
لوازم و قطعات حفاری عبارتند از :
1) Hook
قلاب آویزان از قطعات و رشته های بالا و پایین رو و متصل به دکل حفاری
2) Swivel
دستگاه متصل کننده قسمتهای دوار داخل چاه و قسمت های ثابت در خارج
3) Mud line
لوله قابل انعطاف ( لاستیکی ) جهت انتقال گل حفاری به داخل لوله های حفاری
4) Derrick
دکل حفاری
5) Kelly
لوله با قطع 6 ضلعی یا 4 ضلعی که بوسیله یک رابط به ........ و از طرف دیگر به لوله های حفاری داخل چاه متصل میگردد
6) Stand pipe
لوله انتقال گل از داخل پمپها به لوله لاستیکی
7) Kelly bushing
بوشن که با دواران خود ... را به حرکت در می آورد
8) Rotary table
صفحه دوار
9) Sub-Structure
پایه های زیر دکل
10) Foundation
پی بتونی زیر دکل
11) Seller
چاله ای که جاه در آن حفر میشود
12) Blow out control
دستگاه جلوگیری کننده از فوران چاه
13) Flow line
لوله انتقال گل برگشتی از داخل چاه به مخازن گل حفاری
14) Shale shaker
محل تفکیک گل حفاری از مواد و سنگ ریزه های حفاری شده
15) Screen
توری فلزی یا الک
16) Return tank
مخزن یا محل تجمع گل برگشتی از چاه
17) Mud pump
پمپ های ارسال گاز از .... به داخل چاه
18) Casing
لوله های دیوار بندی در اندازه های مختلف
19) Annulus
مجرای برگشت گل و مواد حفاری شده از چاه به خارج
20) Drill pipe
لوله حفاری که محتوی گل ارسالی به داخل چاه است
21) Bit
مته حفاری
عمل حفاری بصورت 24 ساعته و در 3 نوبت کاری انجام می شود . ولی همه افرادی که برای حفاری استخدام میشوند بصورت اقماری هستند و باید هر زمان که لازم باشد آماده کار باشند . کما اینکه در بعضی موارد حتی تا 3 روز یا بیشتر فرد وقت استراحت ندارد . عمل طاقت فرسا / وقت گیر / پر هزینه / خطرناک /الوده کننده محیط زیست /.... انجام میگیرد تا چاه به نتیجه برسد.
با تشکر از آقای رحمان غرغاوی